Ostatnia aktualizacja: 5 Kwiecień, 2017

PIT – podatek dochodowy od osób fizycznych

źródło

PIT składa się w miejscu zamieszkania według stanu na koniec grudnia poprzedniego roku.

Podatek od osób fizycznych płaci każda osoba, która osiąga dochód, np. pobiera  wynagrodzenie (na podstawie umów o pracę oraz umów cywilnoprawnych – więcej informacji na temat różnych umów jest dostępnych tutaj), czy też uzyskuje dochody z działalności gospodarczej.

Sposób obliczania

Jednym ze sposobów obliczania podatku są tzw. progi podatkowe. W Polsce istnieją dwa progi podatkowe: jeśli podatnik zarobił w przeciągu roku mniej niż 85 528 zł znajduje się w pierwszym progu podatkowym, jeśli więcej niż 85 528 zł – w drugim. Progi podatkowe mają zastosowanie przede wszystkim do osób, które wykonują w Polsce pracę, za którą otrzymują wynagrodzenie.

W przypadku osób prowadzących działalność gospodarczą obowiązuje tzw. podatek liniowy, który zawsze wynosi 19% uzyskanych dochodów.

Zasady obliczenia dla każdego z progów różnią się:

  1. Jeżeli podstawa obliczenia podatku wynosi 85 528 zł lub mniej (czyli osoba zarobiła do 85 528 zł rocznie) to podatek wynosi 18% tej podstawy minus 556 zł 2 gr.
  2. Jeżeli podstawa obliczenia podatku przekracza 85 528 zł, to podatek wynosi 14 839 zł + 32% nadwyżki ponad 85 528 zł.

Uwaga: osoby, które osiągnęły bardzo niskie dochody otrzymają zwrot podatku. W roku 2012 tzw. kwota wolna od podatku wynosiła 3091 zł. Oznacza to, że osoba, która w danym roku zarobiła mniej niż 3091 zł otrzyma zwrot zaliczek na poczet podatku, które zostały opłacone. W takim przypadku również konieczne jest złożenie zeznania podatkowego (informacje o zeznaniu podatkowym znajdują się w kolejnych zakładkach).

W Internecie znajduje się wiele programów, których celem jest ułatwienie obliczenia podatków. Można z nich korzystać, ale w przypadku jakichkolwiek niejasności, należy skontaktować się z urzędem skarbowym, który odpowie na pytania i rozwieje wątpliwości.

Dokument służący rozliczeniu się

Podatnicy muszą wypełnić swoje rozliczenie podatkowe na specjalnych dokumentach, zwanych PIT-ami. Formularze PIT-ów są dostępne w każdym urzędzie skarbowym.

Uwaga: w Polsce obowiązuje bardzo wiele rodzajów PIT-ów – to, na którym się rozliczamy zależy od bardzo wielu czynników. Zeznanie o wysokości osiągniętego dochodu (poniesionej straty) w roku podatkowym może być składane na podstawie PIT-ów 36, 36-L, 37, 38 i 39.  Przed wypełnieniem PIT-u należy upewnić się, który z wielu dokumentów PIT znajduje zastosowanie do konkretnej sytuacji! W tym celu najlepiej skontaktować się z urzędem skarbowym.

Wypełniony i podpisany PIT (niepodpisany PIT jest traktowany jako brak złożenia deklaracji!) należy złożyć w Urzędzie Skarbowym właściwym ze względu na miejsce zamieszkania podatnika. Adresy urzędów skarbowych są dostępne tutaj

W Polsce można także rozliczać się elektronicznie za pomocą systemu e-Deklaracje. W tym wypadku należy zainstalować na komputerze odpowiednie oprogramowanie. Program jest dostępny tutaj

Jak zapłacić podatek dochodowy?

Podejmując pracę można upoważnić pracodawcę do płacenia tzw. zaliczek na podatek dochodowy, należy wtedy wypełnić tzw. PIT- 2. Formularz ten jest dostępny tutaj

W tym wypadku wynagrodzenie wypłacane pracownikowi (np. w wypadku umowy o pracę – co miesiąc) jest pomniejszane o zaliczki na podatek dochodowy – co to jest wynagrodzenie brutto i netto?.  Następnie pracodawca wysyła pracownikowi do końca lutego każdego roku PIT-11 zawierający informacje o dochodach, kosztach uzyskania przychodu, odprowadzonych zaliczkach na podatek, ubezpieczenie społeczne i zdrowotne. Będzie on stanowił podstawę do rozliczenia podatnika z urzędem skarbowym na osobnym formularzu PIT.

Uwaga: zgubienie, nieodebranie z poczty – jednym słowem brak – PIT-u11 nie zwalnia podatnika z zapłacenia podatku. Jeśli podatnik nie otrzymał od swojego pracodawcy (zleceniodawcy) PIT-u 11 do końca lutego, należy jak najszybciej się z nim skontaktować i poprosić o przekazanie tego dokumentu albo jego duplikatu. Jeśli go nie uzyska, można posłużyć się danymi zawartymi w drukach ZUS-RMUA

W wypadku odprowadzania zaliczek na podatek dochodowy może się okazać, że podatek, który jest wskazywany w PIT jest już zapłacony (a zatem nie ma konieczności jednorazowego zapłacenia skumulowanego podatku). Może jednak zaistnieć konieczność dopłaty różnicy, jeśli zaliczki nie pokryły całości należnego podatku (ten obowiązek spoczywa na podatniku). Może jednak zdarzyć się i tak, że to urząd skarbowy będzie musiał zwrócić podatnikowi nadpłatę.

Osoby prowadzące swoją działalność muszą same opłacać podatek w formie zaliczek miesięcznie lub kwartalnie (kwartalnie płacą małe firmy i osoby rozpoczynające działalność).

Termin rozliczenia

Do 30 kwietnia każdego roku, każdy podatnik (osoba płacąca podatek) musi złożyć w urzędzie skarbowym zeznanie podatkowe PIT.

Do tego terminu należy również opłacić podatek (jeśli takowy został wyliczony do zapłaty w PIT).

Uwaga: Termin ten jest nieprzekraczalny!

Podatek można zapłacić w kasie urzędu skarbowego, w którym składa się PIT lub też przelać na konto bankowe tego urzędu –  aby uzyskać informację o numerze konta, należy skontaktować się bezpośrednio z urzędem; taka informacja jest też często dostępna na stronie internetowej danego urzędu.

Uwaga: w urzędach skarbowych działają punkty informacyjne udzielające porad związanych z rozliczeniem się. W tygodniu przed 30 kwietnia urzędy często miewają wydłużone godziny pracy, a ostatnia sobota przed upływem terminu jest sobotą pracującą – a zatem urząd jest otwarty i przyjmuje PIT-y oraz wpłaty należnego podatku. Aby uzyskać szczegółowe informacje na ten temat należy skontaktować się z urzędem skarbowym właściwym ze względu na miejsce zameldowania.

Jeśli w PIT została wskazana nadpłata podatku, urząd skarbowy ma 3 miesiące na jej zwrot podatnikowi. Bywa jednak, że ten termin zostaje wydłużony.

Wspólne rozliczenie się z małżonkiem lub z dziećmi

W Polsce można rozliczyć się wspólnie z małżonkiem lub dziećmi.

Wspólne rozliczenie się z małżonkiem jest opłacalne, gdy małżonkowie znajdują się w innym przedziale podatkowym, np. żona – 32%, a mąż 18%. Jest to opłacalne także wtedy, gdy jeden z małżonków nie osiąga dochodów lub ma dochody niższe niż kwota wolna od podatku.

Wspólnie z małżonkiem lub wspólnie z dzieckiem mogą rozliczyć się osoby, które nie prowadzą działalności gospodarczej (przy wspólnym rozliczeniu małżonków żaden z małżonków nie może prowadzić działalności gospodarczej). Takie osoby płacą podatek liniowy wynoszący 19%.

Aby rozliczyć się z małżonkiem należy spełnić poniższe warunki:

  • oboje muszą mieszkać w Polsce przez co najmniej 183 dni w danym roku;
  • mieć wspólność majątkową;
  • być małżeństwem przez cały rok, za który składany jest PIT;
  • złożyć oświadczenie o spełnieniu powyższych warunków – składa się je przez podpisy na formularzu PIT.

Małżonkowie muszą obliczyć osobno swoje dochody, osobno odjąć ulgi od swoich dochodów. Tak obliczone dochody należy dodać do siebie i ten wspólny dochód podzielić na dwa i dla każdego z małżonków obliczyć podatek (będzie on taki sam). Następnie małżonkowie muszą dodać swoje podatki i odejmują wszystkie ulgi, które mogą być odliczane od podatku (informacje o ulgach znajdują się poniżej). Jeżeli podatek obliczony w ten sposób będzie niższy od sumy zaliczek wpłaconych wcześniej, małżonkom należy się zwrot od urzędu skarbowego.

Aby rozliczyć się wspólnie z dzieckiem należy spełnić poniższe warunki:

  • być stanu wolnego (osoba niezamężna/nieżonata, wdowiec/wdowa, rozwiedziony/a)
  • wychowywać dziecko (jako rodzic lub opiekun prawny).

Wspólne rozliczenie się dotyczy dzieci:

  • do 18 roku życia;
  • do 25 roku życia, jeżeli dalej się uczą (pod warunkiem, że dziecko nie osiągnęło w danym roku dochodu, lub osiągnęło dochód zwolniony z podatku).

Rodzic obliczając podatek powinien obliczyć swoje dochody, odjąć od nich ulgi odliczane od dochodu, od połowy dochodów obliczyć podatek i pomnożyć go przez 2. Od tej kwoty należy odjąć ulgi odliczane od podatku.

W ten sposób obliczony podatek (razem z dzieckiem) będzie niższy, niż obliczony tylko dla jednej osoby.

Ulgi

Obliczając podatek można od niego odliczyć ulgi – oznacza to, że podatnik ma możliwość zapłacenia niższego podatku.

Ulgi można odliczyć od dochodu i od podatku.

  • Ulgi odliczane od dochodu: dochód to przychód (wszystko co zarobimy) po odjęciu kosztów; odliczyć od dochodu można np. składkę na ubezpieczenie społeczne, ulga internetowa.
  • Ulgi odliczane od podatku: np. ulgi na dzieci, składka zdrowotna.

Chcąc odliczyć ulgi należy wypełnić odpowiednie formularze PIT – o szczegółach najlepiej dowiedzieć się w Urzędzie Skarbowym. Również w Urzędzie Skarbowym można otrzymać informacje, jakie ulgi możemy odliczyć, aby zapłacić mniejszy podatek.

1% podatku na organizację pożytku publicznego

Każdy podatnik ma prawo przekazania 1% ze swojego podatku na organizację pożytku publicznego. Podatnik nie oddaje wtedy całego swojego podatku do budżetu państwa, ale może wesprzeć jedną z organizacji społecznych, fundację, stowarzyszenie. Organizacje takie mogą mieć charakter charytatywny, mogą zajmować się edukacją, pomocą społeczną, obroną praw człowieka, różnego rodzaju pomocą, np. prawną, psychologiczną. Podatnik ma więc bezpośredni wpływ na to, na co zostanie przeznaczona część jego podatku.

Lista organizacji pożytku publicznego jest dostępna tutaj

Warto ją sprawdzić, bowiem nie wszystkie fundacje, czy stowarzyszenia mają status organizacji pożytku publicznego, a zatem nie na każdą fundację, czy stowarzyszenie można przekazać swój 1%.

Aby przekazać 1% podatku należy w odpowiednim polu w deklaracji podatkowej wpisać numer organizacji (tzw. numer KRS) i kwotę, którą chce się przekazać (nie może ona przekraczać 1% podatku).